Władza rodzicielska nad małoletnim dzieckiem

Władza rodzicielska nad małoletnim dzieckiem

          Wykonywanie władzy rodzicielskiej to wykonywanie wszystkich obowiązków i praw, dzięki którym dziecko będzie wychowane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Władza ta jednak może zostać ograniczona lub odebrana obojgu rodzicom lub jednemu z nich, na skutek okoliczności określonych prawem.

            W doktrynie prawa jak i orzecznictwie sądowym, za treścią art. 95 § 1 jak i art. 96 § 1 Ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2015.2082 z dnia 2015.12.09 z późn. zm.) [dalej kro], przyjmuje się, że władza rodzicielska to nie tylko, jak na wstępie wskazano, ogół spoczywających na rodzicach obowiązków i przysługujących im praw wobec dziecka ale również obowiązków wobec jego majątku, których wykonywanie ma na celu wychowanie dziecka i przygotowanie go do pracy dla dobra społeczeństwa.

Zasadą jest, że władza rodzicielska nad dzieckiem przysługuje obojgu rodzicom, a każde z osobna jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Należy podkreślić jednak, że o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, a w braku porozumienia należy zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu opiekuńczego.

Władza rodzicielska powstaje z chwilą urodzenia dziecka i trwa tak długo, jak długo istnieją podmioty tego stosunku prawnego. Posiadanie władzy rodzicielskiej wynika zatem z ustalonego pochodzenia dziecka od określonej osoby. Władza ta jest jednak ograniczona czasowo. Przypomnieć należy, że już z chwilą ukończenia przez dziecko lat trzynastu rodzice tracą prawo sprawowania zarządu zarobkiem dziecka i przedmiotami oddanymi mu do swobodnego użytku (zob. art. 101 § 2 kro i art. 21, 22 kc). Ostatecznie zaś władza rodzicielska ustaje z chwilą uzyskania przez dziecko pełnoletności.

Władza rodzicielska ustaje również na skutek: śmierci rodzica, śmierci dziecka, w razie utraty przez rodzica pełnej zdolności do czynności prawnych w wyniku ubezwłasnowolnienia całkowitego lub częściowego, pozbawienia rodzica władzy rodzicielskiej albo gdy władza rodzicielska zostanie zawieszona. Ustaje ona również na skutek zaprzeczenia macierzyństwa, zaprzeczenia ojcostwa, ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa, uchylenia prawomocnego wyroku ustalającego ojcostwo, czy też przysposobienia dziecka.

Jeżeli żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo jeżeli rodzice są nieznani, ustanawia się dla dziecka opiekę.

Jak chodzi o samo wykonywanie władzy rodzicielskiej, to w oparciu o treść art. 95 § 3 kro, podkreślić należy iż to przede wszystkim dobro dziecka stanowi nadrzędne wskazanie, które rozstrzyga o treści i sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej. Dopiero kolejnym elementem branym pod uwagę jest interes społeczny. Zauważyć zatem należy, że na władzę rodzicielską składają się przede wszystkim obowiązki rodziców, a dopiero w dalszej kolejności ich uprawnienia. Tym samym interes rodziców musi ustąpić interesowi dziecka jak i interesowi społecznemu przy wykonywaniu tych obowiązków.

O powyższym świadczy również treść art. 95 § 4 kro, zgodnie z którym, rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka powinni je wysłuchać, jeżeli rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości dziecka na to pozwala, oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia.

Kończąc należy przypomnieć, co często jest przez Państwa mylone, że poza zakresem władzy rodzicielskiej pozostaje prawo do kontaktów z dzieckiem (art. 113 § 1 kro) oraz obowiązek alimentacyjny (art. 128 kro), który nie wygasa (tak jak władza rodzicielska) wraz z osiągnięciem przez dziecko pełnoletności.

Adwokat Szymon Dubel.

kom. 795 11 75 74

http://www.adwokat-dubel.pl/

https://www.facebook.com/adwokatdubel/

https://twitter.com/adwokatdubel/

Kancelaria Adwokacka w Katowicach 

ul. Wojewódzka 15/3

40-026 Katowice

Kancelaria Adwokacka w Jastrzębiu-Zdroju

ul. Karola Miarki 17

44-330 Jastrzębie-Zdrój

Kancelaria Adwokacka w Olkuszu 

Plac Konstytucji 3 Maja 3/10

32-300 Olkusz

Warunkowe umorzenie postępowania karnego

Warunkowe umorzenie postępowania karnego

      Jest to jedna z instytucji prawa karnego pozwalająca na poddanie sprawcy przestępstwa próbie i udzieleniu szansy na poprawę jego zachowania, a to w miejsce „tradycyjnego” wymierzenia kary. Jest to jednak środek fakultatywny i jego zastosowanie zależy od dokonania przez sąd oceny czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki jego stosowania.

        Największą zaletą warunkowego umorzenia postępowania karnego jest fakt, iż po jego zastosowaniu sprawca przestępstwa nadal pozostaje osobą niekaraną. Jak bowiem podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 maja 2000 r., (sygn. I KZP 7/00, OSNKW 2000, nr 5-6, poz. 51), wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie jest wyrokiem skazującym. Oznacza to dla nas, że przykładowo nadal możemy pracować w zawodzie który wymaga niekaralności czy też starać się o podjęcie takiego zatrudnienia. Powyższe z oczywistych względów jest istotne dla ludzi młodych poszukujących pracy, a którym zdarzyło się incydentalnie wejść w konflikt z prawem.

         Zauważyć jednak należy, że dane o osobach, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa i tak gromadzone są w Krajowym Rejestrze Karnym (por. art. 1 ust. 2 pkt 2 Ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym, Dz.U.2015.1036 z dnia 2015.07.24 z późn. zm.), co jednak nie stanowi, iż w związku z tym stajemy się osobą karaną. Ostatecznie dane te usuwa się z Rejestru po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, o którym za chwilę.

Kiedy możemy starać się o warunkowe umorzenie postępowania? Pierwsze kroki w tym kierunku warto poczynić już na etapie postepowania przygotowawczego prowadzonego jeszcze przez organy ścigania. Jeżeli bowiem spełnione są przesłanki uzasadniające warunkowe umorzenie postępowania, prokurator może zamiast aktu oskarżenia sporządzić i skierować do sądu wniosek o takie umorzenie (por. art. 336 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, Dz.U.1997.89.555 z dnia 1997.08.04 z późn. zm.), co od razu stawia oskarżonego w lepszym świetle przed sądem orzekającym następnie w sprawie. Również i na etapie postępowania jurysdykcyjnego można wnosić o zastosowanie przez sąd dobrodziejstwa tej instytucji.

W przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania sąd orzeka wyrokiem, który może być wydany na posiedzeniu lub po przeprowadzeniu rozprawy.

   Przesłankami warunkowego umorzenia postępowania określonymi w art. 66 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U.2016.1137 z dnia 2016.07.29 z późn. zm.) są: 1) uprzednia niekaralność sprawcy za przestępstwo umyślne; 2) zagrożenie danego czynu karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat; 3) stopień winy i stopień społecznej szkodliwości nie mogą być znaczne; 4) brak wątpliwości sądu co do okoliczności popełnienia czynu; 5) i wreszcie tzw. pozytywna prognoza kryminologiczna, wyrażająca się w opartym na ocenie właściwości i warunków osobistych sprawcy oraz jego dotychczasowym sposobie życia przypuszczeniu, że sprawca pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

    Powyższe okoliczności winny zostać odpowiednio przedstawione i wykazane przed sądem tak aby uzyskać możliwie największą szansę na wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie.

Warunkowe umorzenie następuje na okres próby, który wynosi od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia. Na ten czas sąd może oddać sprawcę pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej. W wypadku warunkowego umorzenia postępowania musimy też liczyć się z obowiązkiem naprawienia szkody czy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Najlepiej jednak jeżeli uczynimy to jeszcze przed wyrokiem gdyż zwiększy to naszą szansę na uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia.

Pamiętajmy, że jeżeli w okresie próby popełnimy przestępstwo umyślne za które zostaniemy w tym czasie prawomocnie skazani, sąd podejmie na nowo również dotychczas warunkowo umorzone postępowanie.

Adwokat Szymon Dubel.

kom. 795 11 75 74

http://www.adwokat-dubel.pl/ 

https://www.facebook.com/adwokatdubel/ 

https://twitter.com/adwokatdubel/

Kancelaria Adwokacka w Jastrzębiu-Zdroju
ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój

Kancelaria Adwokacka w Katowicach
ul. Wojewódzka 15/3
40-026 Katowice

Kancelaria Adwokacka w Olkuszu
Plac Konstytucji 3 Maja 3/10
32-300 Olkusz